Anıtkabir bayrak direği ve hikayesi..

0
132

Bayrak direğinin öyküsü Amerika’da başlar.. 1937’de Amerika’ya yerleşen Makedonya doğumlu Nazmi Cemal, Bronx’ta sancak direkleri üreten bir fabrikanın sahibiydi.

Amerika’da yaşayan bu Türk Atatürk için Anıtkabir inşa edildiğini duyunca dünyada eşi benzeri olmayan bir bayrak direği yapmak istedi. 1945’de önce New York Büyükelçisi Münir Ertegün ile görüştü sonra Başbakan Şükrü Saraçoğlu’na bir mektup yazarak isteğini iletti.
“Aslen Makedonya’da Türk sancağı altında doğmuş ve hakiki bir Türk terbiyesiyle büyümüş bütün varlığımla Türklüğümle iftihar eden bir vatandaşım. Newyork’ta Amerikan sancak direkleri ve malzemesi imal eden kumpanyanın sahibi ve umum direktörüyüm. Zaman ve mekan Türklüğüme ve yurduma karşı sarsılmaz sevgi rabıtalarına halel getirmemiştir.
Atatürk’e karşı pek derin bir sevgi ve saygıyla bağlı bulunduğumdan yapılmasına başlanılan Atamızın mübarek kabrine reks edilmesi için üstad ve mahir mühendislerim tarafından imalathanemde hususi bir suretle yaptırdığım sancak direğini hiçbir maksat beslemeksizin bir hizmet iştirakiyle ve bir hediye olmak üzere bütün masrafı ve sigortası tarafımdan verilmek şartıyla anavatana göndermek azmindeyim.
Nazmi CEMAL

İsteği kabul gören Nazmi Cemal, o tarihte 100 feet olan en uzun bayrak direğine 10 feet ekleyerek 33.53 metre uzunluğunda tek parça ve 5 ton ağırlığında bir bayrak direği yaptı. Büyükelçi Münir Ertegün 1946’da Amerika’da vefat edince naaşla birlikte, devasa bronz bayrak direği New York Limanı’nda düzenlenen bir törenle Missouri Zırhlısı’na yüklenerek Türkiye’ye gönderildi.

Gönderdiği bayrak direğinin ucundaki ay yıldızı 22 ayar altın yaprakla kaplayan Nazmi Cemal, ayrıca 6×3.6 metre boyutunda bir de Türk bayrağı yolladı. Cemal, 20 yıl boyunca bayrak direğinin bakımını da yaptı. Nazmi Cemal dünyanın o zaman ki en uzun bayrak direğini ölçtürür, en uzun bayrak direği 100 fittir. Nazmi Cemal 110 fit uzunluğundaki bir bayrak direği yaptırır. Bayrak direğinin boyu 33 metre 53’cm’dir. Tek parça olarak çelikten yapılan bayrak direğinin ağırlığı ise 5 tonu bulmaktadır.
Nazmi Cemal tüm masrafları kendine ait olmak üzere bayrak direğini Türkiye’ye gönderir. Bayrak direğinin gönderilmesi dönemin Amerikan basınında da geniş yer bulur.

Anıtkabir inşaatı 1 eylül 1953’te bitmiştir..
Anıtkabir’in maliyeti o günün parasıyla yaklaşık 21 milyon Türk lirasıydı.
Kaynak; 906 rakımlı tepe belgeseli( radyo tv ve foto film şube müdürlüğünce hazırlanan)Dipçe; 09 Kasım 1950 tarihinde dikilen Anıtkabir bayrak direğinin meteorolojik etkiler sonucunda zarar gördüğü Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nin yaptığı çalışmalarla belirlenmiş ve 2013 tarihinde yenisiyle değiştirilmiştir.

Kaynak:
906 Rakımlı Tepe’; Anıtkabir-Belgesel